Tina
Đàm phán Mỹ Iran bước vào giai đoạn cuối, thị trường toàn cầu chờ đợi bước ngoặt mới
Từ khóa chính “đàm phán Mỹ Iran” đang trở thành tâm điểm chú ý của giới tài chính và năng lượng toàn cầu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington và Tehran đang tiến gần tới giai đoạn cuối cùng của các cuộc thương lượng nhằm tránh nguy cơ bùng phát trở lại xung đột quân sự tại Trung Đông.
Phát biểu ngày 20/5, ông Trump cho biết Mỹ “đang ở giai đoạn cuối cùng với Iran”, đồng thời nhấn mạnh Washington vẫn để ngỏ khả năng tiến hành các hành động quân sự mạnh tay nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận phù hợp.
Tuyên bố này ngay lập tức tác động mạnh tới thị trường dầu mỏ, đồng USD và tâm lý nhà đầu tư toàn cầu, trong bối cảnh khu vực Trung Đông vẫn là mắt xích chiến lược của chuỗi cung ứng năng lượng thế giới.
Trump nói Mỹ chỉ cho Iran “một cơ hội cuối cùng”
Trong cuộc trao đổi với báo giới tại Washington, ông Trump khẳng định Mỹ chưa vội sử dụng biện pháp quân sự nhưng vẫn duy trì áp lực tối đa lên Tehran.
Theo Reuters, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết:
“Chúng tôi sẽ cho việc này một cơ hội. Tôi không vội. Lý tưởng nhất là ít người thiệt mạng thay vì rất nhiều.”
Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump tiết lộ ông từng ở rất gần quyết định tái khởi động chiến dịch không kích nhằm vào Iran. Nhà Trắng cho biết cuộc tấn công đã bị hoãn vào phút cuối sau các đề nghị từ Qatar, Saudi Arabia và UAE nhằm tạo thêm không gian cho đàm phán ngoại giao.
Giới quan sát đánh giá động thái của Washington cho thấy Mỹ đang cố gắng duy trì thế “vừa đàm phán vừa gây sức ép”, thay vì lựa chọn leo thang quân sự ngay lập tức.
Iran cảnh báo chiến tranh có thể lan rộng ngoài Trung Đông
Ở chiều ngược lại, Tehran phản ứng cứng rắn trước các phát biểu từ phía Mỹ.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố nếu Mỹ tái phát động tấn công, “cuộc chiến khu vực lần này sẽ vượt ra ngoài Trung Đông”.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cũng cáo buộc Washington đang chuẩn bị cho các đợt không kích mới thông qua cả các động thái “công khai và ngầm”.
Căng thẳng leo thang khiến thị trường năng lượng tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại eo biển Hormuz — tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Eo biển Hormuz tiếp tục là “điểm nóng” năng lượng toàn cầu
Strait of Hormuz là tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu. Bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể gây biến động lớn cho giá năng lượng thế giới.
Theo Reuters, hai tàu chở dầu của Trung Quốc đã rời Hormuz với khoảng 4 triệu thùng dầu, đánh dấu tín hiệu lưu thông hạn chế sau nhiều tuần căng thẳng quân sự.
Tuy nhiên, lưu lượng tàu qua eo biển hiện vẫn thấp hơn nhiều so với giai đoạn trước xung đột. Một số hãng phân tích cho rằng sản lượng vận chuyển chỉ đạt khoảng 30-40% mức bình thường.
Điều này khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu duy trì trạng thái nhạy cảm cao trước mọi tín hiệu địa chính trị.
Giá dầu biến động mạnh sau phát biểu của Trump
Ngay sau khi ông Trump phát tín hiệu tích cực hơn về khả năng đạt thỏa thuận với Iran, giá dầu thế giới đã giảm mạnh.
Dầu Brent có thời điểm mất gần 4%, xuống quanh mốc 106 USD/thùng, trong khi dầu WTI giảm về dưới 100 USD/thùng. Đây là mức giảm mạnh nhất trong khoảng hai tuần gần đây.
Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn cảnh báo rủi ro tăng giá chưa biến mất hoàn toàn.
Một số tổ chức phân tích nhận định nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn kéo dài, giá dầu Brent hoàn toàn có thể tăng lên vùng 120 USD/thùng, thậm chí cao hơn trong kịch bản xấu nhất.
Điều này đặc biệt đáng lo ngại với các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng lớn tại châu Á và châu Âu, nơi lạm phát vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn.
Iran tiếp tục yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng tài sản
Theo các nguồn tin ngoại giao, Iran đã gửi một đề xuất mới tới Mỹ trong tuần này. Tuy nhiên, nhiều nội dung vẫn tương tự các điều khoản từng bị Washington bác bỏ trước đó.
Các yêu cầu chính từ Tehran bao gồm:
- Dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế
- Chấm dứt phong tỏa hàng hải
- Giải phóng tài sản bị đóng băng
- Rút quân đội Mỹ khỏi khu vực
- Bồi thường thiệt hại chiến tranh
Trong khi đó, Mỹ vẫn kiên định với mục tiêu ngăn Iran phát triển năng lực hạt nhân quân sự.
Khoảng cách giữa hai bên cho thấy dù đàm phán đã tiến xa hơn trước, khả năng đạt được một thỏa thuận toàn diện vẫn còn khá mong manh.
Pakistan nổi lên như kênh trung gian ngoại giao quan trọng
Một trong những điểm đáng chú ý của tiến trình hòa đàm lần này là vai trò của Pakistan.
Theo Reuters, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan đã tới Tehran trong nỗ lực ngoại giao mới nhất nhằm duy trì kênh liên lạc giữa Washington và Tehran.
Pakistan trước đó là nước chủ trì vòng hòa đàm duy nhất giữa hai bên và hiện được xem là cầu nối quan trọng để chuyển các thông điệp ngoại giao.
Giới phân tích cho rằng việc các quốc gia vùng Vịnh cùng Pakistan thúc đẩy đối thoại phản ánh lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ một cuộc chiến toàn diện tại Trung Đông.
Đồng USD và thị trường tài chính toàn cầu phản ứng ra sao?
Không chỉ dầu mỏ, thị trường tiền tệ và chứng khoán cũng phản ứng mạnh trước diễn biến Mỹ – Iran.
Đồng USD suy yếu nhẹ sau khi kỳ vọng về một thỏa thuận hòa bình tăng lên. Trong khi đó, các chỉ số chứng khoán Mỹ phục hồi nhờ tâm lý lạc quan rằng nguy cơ chiến tranh toàn diện có thể được hạn chế.
Tuy nhiên, áp lực lạm phát vẫn là yếu tố khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) gặp khó khăn trong điều hành chính sách tiền tệ.
Giới đầu tư hiện đánh giá nguy cơ FED duy trì lãi suất cao lâu hơn vẫn còn hiện hữu nếu giá năng lượng tiếp tục neo ở vùng cao.
Thỏa thuận Mỹ – Iran có thể thay đổi cục diện kinh tế toàn cầu
Nếu Washington và Tehran đạt được thỏa thuận trong những tuần tới, thị trường toàn cầu có thể chứng kiến hàng loạt thay đổi lớn:
Hạ nhiệt giá dầu
Nguồn cung dầu từ Iran có thể quay trở lại thị trường quốc tế, giúp giảm áp lực thiếu hụt năng lượng.
Giảm áp lực lạm phát
Chi phí năng lượng hạ nhiệt sẽ hỗ trợ các ngân hàng trung ương trong cuộc chiến chống lạm phát.
Ổn định chuỗi cung ứng
Lưu thông hàng hải qua Hormuz được khôi phục sẽ giảm rủi ro gián đoạn logistics toàn cầu.
Cải thiện tâm lý đầu tư
Nhà đầu tư có thể quay lại các tài sản rủi ro như cổ phiếu và thị trường mới nổi.
Tuy nhiên, nếu đàm phán thất bại, nguy cơ bùng phát xung đột mới sẽ khiến thị trường bước vào giai đoạn biến động mạnh hơn nhiều.
Kết luận
Diễn biến “đàm phán Mỹ Iran” hiện không còn đơn thuần là câu chuyện địa chính trị, mà đã trở thành yếu tố có khả năng định hình xu hướng của kinh tế và tài chính toàn cầu trong năm 2026.
Trong khi Donald Trump tiếp tục duy trì chiến lược gây áp lực tối đa, Iran cũng chưa cho thấy dấu hiệu nhượng bộ đáng kể về các yêu cầu cốt lõi.
Thị trường hiện đặt cược vào khả năng hai bên sẽ đạt được một thỏa thuận tạm thời nhằm tránh leo thang quân sự. Tuy nhiên, khoảng cách lợi ích vẫn còn lớn và chỉ một động thái sai lầm cũng có thể khiến Trung Đông quay trở lại vòng xoáy xung đột.
Câu hỏi thường
1. Vì sao eo biển Hormuz được xem là “điểm nghẽn chiến lược” của kinh tế toàn cầu?
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới. Đây là cửa ngõ xuất khẩu năng lượng của nhiều quốc gia Trung Đông như Saudi Arabia, UAE, Kuwait, Iraq và Iran. Nếu khu vực này bị phong tỏa hoặc xảy ra xung đột quân sự kéo dài, giá dầu và chi phí vận tải toàn cầu có thể tăng đột biến, kéo theo áp lực lạm phát tại Mỹ, châu Âu và châu Á.
2. Donald Trump đang theo đuổi chiến lược gì trong đàm phán với Iran?
Chiến lược của ông Trump được đánh giá là “gây áp lực tối đa kết hợp ngoại giao có điều kiện”. Washington vừa duy trì sức ép quân sự, các lệnh trừng phạt kinh tế và kiểm soát khu vực Trung Đông, vừa để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận nhằm buộc Tehran nhượng bộ về chương trình hạt nhân và ảnh hưởng quân sự trong khu vực. Điều này giúp Mỹ giữ ưu thế đàm phán mà chưa cần bước vào một cuộc chiến toàn diện.
3. Iran muốn gì trong các cuộc hòa đàm với Mỹ?
Tehran đang ưu tiên ba mục tiêu lớn gồm: dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, giải phóng tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài và đảm bảo an ninh trước nguy cơ Mỹ tái phát động tấn công. Ngoài ra, Iran cũng muốn khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu để cứu nền kinh tế trong nước vốn chịu áp lực nặng nề từ lạm phát, thất nghiệp và suy giảm đầu tư quốc tế.
4. Nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận, thị trường tài chính toàn cầu sẽ thay đổi ra sao?
Một thỏa thuận thành công có thể giúp giá dầu hạ nhiệt nhờ nguồn cung từ Iran quay trở lại thị trường quốc tế. Điều này sẽ hỗ trợ giảm áp lực lạm phát toàn cầu, tạo điều kiện để các ngân hàng trung ương như FED hoặc ECB cân nhắc nới lỏng chính sách tiền tệ. Chứng khoán quốc tế, đặc biệt là nhóm cổ phiếu vận tải, hàng không và sản xuất công nghiệp, có thể hưởng lợi đáng kể.
5. Điều gì sẽ xảy ra nếu đàm phán thất bại và chiến sự bùng phát trở lại?
Nếu xung đột Mỹ – Iran tái leo thang, nguy cơ lớn nhất là gián đoạn nguồn cung dầu tại Trung Đông và sự mở rộng chiến sự sang các khu vực khác. Kịch bản này có thể đẩy giá dầu vượt 120 USD/thùng, khiến lạm phát toàn cầu tăng mạnh trở lại, đồng USD biến động lớn và thị trường tài chính bước vào trạng thái phòng thủ. Các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng tại châu Á có thể chịu tác động nghiêm trọng nhất.
Miễn trừ trách nhiệm
Mọi thông tin được đăng tải trên website chỉ mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ các nguồn tin được cho là đáng tin cậy tại thời điểm công bố. Nội dung không được xem là lời khuyên đầu tư, khuyến nghị tài chính hay cam kết lợi nhuận.
Nhà đầu tư cần chủ động tìm hiểu, đánh giá rủi ro và tự chịu trách nhiệm đối với mọi quyết định đầu tư của mình. Chúng tôi không chịu trách nhiệm cho bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trên website.
