Tina
Nhật Bản tụt xuống vị trí thứ ba chủ nợ lớn nhất thế giới dù tài sản đối ngoại lập kỷ lục năm 2025
Tài sản đối ngoại Nhật Bản tiếp tục tăng mạnh trong năm 2025 và chạm mức cao nhất lịch sử, nhưng điều này không đủ để giúp nền kinh tế lớn thứ ba thế giới duy trì vị thế trong bảng xếp hạng các quốc gia chủ nợ lớn nhất toàn cầu. Theo dữ liệu mới nhất từ Bộ Tài chính Nhật Bản và IMF, Tokyo đã rơi xuống vị trí thứ ba sau khi bị Trung Quốc vượt qua, trong khi Đức tiếp tục giữ ngôi đầu bảng.
Diễn biến này phản ánh một sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân tài chính quốc tế, đồng thời cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với vị thế tài chính truyền thống của Nhật Bản trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang tái cấu trúc.
Tài sản đối ngoại ròng của Nhật Bản đạt mức kỷ lục mới
Bộ Tài chính Nhật Bản cho biết tổng tài sản đối ngoại ròng của chính phủ, doanh nghiệp và cá nhân nước này đã tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước, đạt 561,75 nghìn tỷ yên, tương đương khoảng 3,53 nghìn tỷ USD vào cuối năm 2025.
Đây là năm thứ tám liên tiếp chỉ số này tăng trưởng, cho thấy Nhật Bản vẫn duy trì được quy mô đầu tư quốc tế rất lớn bất chấp những biến động kinh tế toàn cầu.
Động lực chính thúc đẩy mức tăng này bao gồm:
- Hoạt động đầu tư ra nước ngoài mạnh mẽ của doanh nghiệp Nhật
- Gia tăng các thương vụ mua bán và sáp nhập xuyên biên giới (M&A)
- Giá trị tài sản tài chính ở nước ngoài tăng lên nhờ biến động thị trường
Trong nhiều thập kỷ, Nhật Bản được xem là một “siêu chủ nợ” toàn cầu nhờ mô hình tiết kiệm nội địa cao, năng lực xuất khẩu mạnh và chiến lược tích lũy tài sản quốc tế bền bỉ.
Vì sao Nhật Bản vẫn tụt hạng dù tài sản tăng?
Điểm đáng chú ý là dù tài sản đối ngoại tăng lên mức kỷ lục, Nhật Bản vẫn tụt xuống vị trí thứ ba trong bảng xếp hạng các quốc gia chủ nợ lớn nhất thế giới.
Nguyên nhân nằm ở tốc độ gia tăng nghĩa vụ nợ đối ngoại của nước này.
Nợ đối ngoại tăng mạnh do chứng khoán Nhật hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài
Theo báo cáo, thị trường chứng khoán Nhật Bản tăng trưởng tích cực trong năm 2025 đã khiến giá trị cổ phiếu Nhật do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ tăng thêm khoảng 62,2 nghìn tỷ yên.
Điều này đồng nghĩa với việc phần “nợ phải trả” của Nhật Bản đối với thế giới tăng lên đáng kể, làm thu hẹp vị thế tài sản ròng.
Nói cách khác:
- Tài sản ở nước ngoài của Nhật tăng
- Nhưng giá trị tài sản Nhật do nước ngoài sở hữu tăng nhanh hơn
Chính yếu tố này đã khiến mức tăng tài sản ròng không đủ lớn để bảo vệ thứ hạng toàn cầu của Tokyo.
Đức và Trung Quốc vượt lên nhờ lợi thế thặng dư thương mại
Theo dữ liệu IMF được Bộ Tài chính Nhật Bản tổng hợp:
- Đức hiện dẫn đầu với 675,5 nghìn tỷ yên tài sản đối ngoại ròng
- Trung Quốc đứng thứ hai với 636,3 nghìn tỷ yên
- Nhật Bản đứng thứ ba với 561,75 nghìn tỷ yên
Khác với Nhật Bản, cả Đức và Trung Quốc đều được hưởng lợi từ thặng dư thương mại kéo dài trong nhiều năm.
Đức duy trì vị thế nhờ nền công nghiệp xuất khẩu mạnh
Nền kinh tế Đức tiếp tục hưởng lợi từ:
- Xuất khẩu công nghiệp công nghệ cao
- Thặng dư tài khoản vãng lai lớn
- Dòng vốn đầu tư ổn định vào châu Âu
Nhờ đó, Đức có thể liên tục mở rộng tài sản đối ngoại mà không chịu áp lực tăng nợ tương ứng.
Trung Quốc gia tăng sức mạnh tài chính toàn cầu
Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục củng cố vị thế quốc tế nhờ:
- Quy mô xuất khẩu khổng lồ
- Dự trữ ngoại hối lớn
- Mạng lưới đầu tư toàn cầu ngày càng mở rộng
Việc vượt Nhật Bản để vươn lên vị trí thứ hai mang ý nghĩa biểu tượng lớn, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực tài chính từ các nền kinh tế phát triển truyền thống sang các cường quốc mới nổi.
Ý nghĩa lịch sử của việc Nhật Bản mất vị thế
Việc Nhật Bản tụt hạng không chỉ là một thay đổi về số liệu tài chính đơn thuần.
Trong suốt 34 năm liên tiếp, quốc gia này từng giữ vị trí chủ nợ lớn nhất thế giới. Đây được xem là biểu tượng cho sức mạnh kinh tế hậu chiến của Nhật Bản, gắn liền với:
- Văn hóa tiết kiệm cao
- Năng lực xuất khẩu vượt trội
- Chính sách đầu tư quốc tế dài hạn
Năm trước, Nhật Bản đã lần đầu tiên mất ngôi đầu vào tay Đức. Đến năm 2025, việc tiếp tục bị Trung Quốc vượt qua cho thấy áp lực cạnh tranh tài chính toàn cầu đang gia tăng mạnh.
Điều này cũng phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc kinh tế thế giới, nơi các nền kinh tế châu Á mới nổi đang mở rộng ảnh hưởng nhanh chóng.
Tác động đối với đồng yên và thị trường tài chính
Sự suy giảm tương đối trong vị thế chủ nợ của Nhật Bản có thể ảnh hưởng đến cách thị trường nhìn nhận đồng yên Nhật trong dài hạn.
Trong nhiều năm, đồng yên thường được coi là tài sản trú ẩn an toàn nhờ vị thế chủ nợ lớn của Nhật Bản. Tuy nhiên, khi nghĩa vụ nợ đối ngoại tăng nhanh, niềm tin này có thể dần trở nên phức tạp hơn.
Đồng yên đối mặt nhiều áp lực mới
Các chuyên gia cho rằng:
- Nếu tài sản ròng tiếp tục bị thu hẹp, sức hấp dẫn phòng thủ của đồng yên có thể giảm
- Dòng vốn ngoại vào cổ phiếu Nhật giúp thị trường chứng khoán tăng trưởng nhưng đồng thời làm tăng nghĩa vụ tài chính đối ngoại
- Chênh lệch lãi suất toàn cầu vẫn gây áp lực lên tỷ giá yên
Ngoài ra, Nhật Bản hiện không còn duy trì lợi thế thặng dư thương mại mạnh như trước đây, trong khi Đức và Trung Quốc vẫn hưởng lợi từ xuất khẩu quy mô lớn.
Nhật Bản vẫn là cường quốc đầu tư toàn cầu
Dù tụt hạng, Nhật Bản vẫn sở hữu một trong những mạng lưới đầu tư quốc tế lớn nhất thế giới.
Các tập đoàn Nhật tiếp tục mở rộng hiện diện toàn cầu thông qua:
- Mua lại doanh nghiệp nước ngoài
- Đầu tư công nghệ
- Hợp tác chuỗi cung ứng
- Mở rộng sản xuất tại Mỹ và Đông Nam Á
Trong bối cảnh dân số già hóa và tăng trưởng nội địa chậm lại, chiến lược đầu tư ra nước ngoài vẫn sẽ là động lực quan trọng giúp Nhật Bản duy trì ảnh hưởng kinh tế quốc tế.
Triển vọng thời gian tới
Xu hướng tài sản đối ngoại của Nhật Bản trong những năm tới sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố:
1. Hoạt động đầu tư quốc tế của doanh nghiệp Nhật
Nếu các tập đoàn tiếp tục đẩy mạnh M&A và đầu tư toàn cầu, quy mô tài sản đối ngoại có thể tiếp tục tăng.
2. Biến động của đồng yên
Đồng yên yếu có thể giúp gia tăng giá trị tài sản ở nước ngoài khi quy đổi sang nội tệ.
3. Dòng vốn ngoại vào chứng khoán Nhật
Nếu nhà đầu tư quốc tế tiếp tục mua mạnh cổ phiếu Nhật, nghĩa vụ đối ngoại của nước này sẽ còn tăng thêm.
4. Cán cân thương mại
Khả năng cải thiện thặng dư thương mại sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố vị thế tài chính quốc gia.
Kết luận
Nhật Bản đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi đáng chú ý trong vị thế tài chính toàn cầu. Dù tài sản đối ngoại ròng đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025, quốc gia này vẫn tụt xuống vị trí thứ ba trong bảng xếp hạng các chủ nợ lớn nhất thế giới do tốc độ tăng nghĩa vụ nợ đối ngoại quá nhanh.
Sự vươn lên của Đức và Trung Quốc cho thấy cấu trúc quyền lực tài chính toàn cầu đang thay đổi mạnh mẽ. Với Nhật Bản, bài toán không chỉ nằm ở việc mở rộng tài sản ở nước ngoài, mà còn ở khả năng kiểm soát tốc độ gia tăng nghĩa vụ tài chính và duy trì sức mạnh kinh tế dài hạn trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Câu hỏi thường gặp
Nhật Bản có còn là chủ nợ lớn nhất thế giới không?
Không. Nhật Bản hiện đứng thứ ba sau Đức và Trung Quốc theo dữ liệu năm 2025 từ Bộ Tài chính Nhật Bản và IMF.
Vì sao tài sản đối ngoại Nhật Bản tăng nhưng thứ hạng lại giảm?
Do nghĩa vụ nợ đối ngoại tăng mạnh, đặc biệt từ việc nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ nhiều cổ phiếu Nhật hơn.
Đồng yên có bị ảnh hưởng bởi việc Nhật Bản tụt hạng không?
Có thể. Việc vị thế chủ nợ suy yếu có thể làm thay đổi cách thị trường đánh giá vai trò trú ẩn an toàn của đồng yên trong dài hạn.
Miễn trừ trách nhiệm
Mọi thông tin được đăng tải trên website chỉ mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ các nguồn tin được cho là đáng tin cậy tại thời điểm công bố. Nội dung không được xem là lời khuyên đầu tư, khuyến nghị tài chính hay cam kết lợi nhuận.
Nhà đầu tư cần chủ động tìm hiểu, đánh giá rủi ro và tự chịu trách nhiệm đối với mọi quyết định đầu tư của mình. Chúng tôi không chịu trách nhiệm cho bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trên website.
